Vergelijkingen
Wettelijk minimum vs MSC (wild gevangen vis): welke is beter voor het dier?
Wettelijk minimum en MSC (wild gevangen vis) vergeleken voor vis: bij 1 van 8 vragen is Wettelijk minimum hoger, bij 6 is MSC (wild gevangen vis) hoger, bij 1 zijn ze gelijk. Het gegarandeerde niveau wordt vergeleken.
| Vraag | Wettelijk minimum | MSC (wild gevangen vis) | Resultaat |
|---|---|---|---|
| Levensduur | 1 | 1-4 | hetzelfde gegarandeerde niveau, bereik verschilt |
| Moeder en jong | 1 | 4 | hoger: MSC (wild gevangen vis) |
| Bewegingsvrijheid | 2 | 4 | hoger: MSC (wild gevangen vis) |
| Ligplek | 1 | 4 | hoger: MSC (wild gevangen vis) |
| Buiten | 3 | 4 | hoger: MSC (wild gevangen vis) |
| Ingrepen | 3 | 4 | hoger: MSC (wild gevangen vis) |
| De laatste reis | 1 | 4 | hoger: MSC (wild gevangen vis) |
| De dood | 2 | 1 | hoger: Wettelijk minimum |
Niveau 1 is het laagste. Hoe hoger het niveau, hoe meer het dier krijgt. Een bereik zoals 2-3 betekent dat onze bronnen geen eenduidig niveau geven.
Waar de twee verschillen
Levensduur
Wettelijk minimum: Niveau 1
De vis wordt gevangen of geoogst zodra hij groot genoeg is voor de markt. Schol kan tot 50 jaar oud worden, tong 26 en haring 25 (FishBase). We vonden geen cijfer over de leeftijd waarop ze worden gevangen. Geen wet of keurmerk die we lazen stelt een leeftijd voor kweekvis, dus elke rij met kweekvis staat hier, ook ASC-zalm uit Noorwegen en biologische vis. Ook wilde vis begint hier, want hij kan jong worden gevangen.
MSC (wild gevangen vis): Niveau 1 tot 4
Afhankelijk van de vis: niveau 1 tot 4. Alleen niveau 1 is gegarandeerd (Tot het groot genoeg is om gebruikt te worden. Het kan dan nog heel jong zijn).
Moeder en jong
Wettelijk minimum: Niveau 1
De eieren worden bij de ouderdieren weggehaald en uitgebroed in een broederij, en de jongen ontmoeten hun ouders nooit. EU-biologisch eist jonge vis van biologische ouderdieren. Noch de Nederlandse noch de Noorse wet heeft hierover een regel, dus de wet staat hier, en ASC-zalm en biologische vis ook.
MSC (wild gevangen vis): Niveau 4
De natuurlijke toestand: een wilde vis paait in zee of rivier en de jongen groeien daar op. Dit geldt voor wilde vis met en zonder MSC.
Bewegingsvrijheid
Wettelijk minimum: Niveau 2
Zich omdraaien en strekken. EU-biologisch stelt maximale bezettingsdichtheden: 25 kg forel per kubieke meter, 20 kg zalm in zoet water, 10 kg zalm in netkooien in zee en 10 kg pangasius. Forel bij 25 kg staat op dit niveau. Ook ASC-zalm en kweekzalm zonder keurmerk staan hier: beide worden in Noorwegen gekweekt, en de Noorse wet staat hooguit 25 kg zalm per kubieke meter toe.
MSC (wild gevangen vis): Niveau 4
Rennen en spelen. Zo leeft een wilde vis: vrij in open water.
Ligplek
Wettelijk minimum: Niveau 1
Een eenvoudige plek: vis in tanks of netkooien heeft geen ligplek in de gebruikelijke zin. Noch de Nederlandse noch de Noorse wet heeft een regel, dus de wet staat hier, en ASC-zalm en biologische vis ook.
MSC (wild gevangen vis): Niveau 4
Meerdere zachte plekken, zodat de vis kan kiezen. Dit geldt voor wilde vis, die door open water trekt.
Buiten
Wettelijk minimum: Niveau 3
In sommige levensfasen buiten. Zalm met en zonder ASC staat hier: zalm groeit eerst op in bakken en gaat daarna naar open netkooien in zee.
MSC (wild gevangen vis): Niveau 4
De hele tijd buiten in natuurlijk water: dat is wilde vis, met en zonder MSC.
Ingrepen
Wettelijk minimum: Niveau 3
Alleen als een bepaald dier behandeling nodig heeft: de Noorse wet verbiedt ingrepen bij levende vis, behalve merken en werk door een dierenarts of visgezondheidsbioloog, en zalm uit Noorwegen, met en zonder ASC, staat hier. Voor vis die in Nederland wordt gekweekt, verbiedt ook de Nederlandse wet lichamelijke ingrepen, tenzij een dierenarts ze nodig vindt of een besluit ze toestaat, en geen besluit noemt vis.
MSC (wild gevangen vis): Niveau 4
Het dier houdt alles waarmee het is geboren. Dit geldt voor wilde vis.
De laatste reis
Wettelijk minimum: Niveau 1
Na een lange rit: de EU-regels voor transport stellen geen tijdslimiet voor vis, en de Noorse transportregels ook niet. De wet staat hier, en ASC en biologisch ook.
MSC (wild gevangen vis): Niveau 4
Geen rit. Een wilde vis sterft waar hij wordt gevangen, al kan het binnenhalen en aanlanden uren duren.
De dood
Wettelijk minimum: Niveau 2
Verdoofd vóór het doden, maar angst vooraf is mogelijk: EU-biologisch eist onmiddellijke bewusteloosheid, de Nederlandse wet eist dat paling wordt verdoofd en de Noorse wet eist dat kweekvis wordt verdoofd. Zalm uit Noorwegen staat hier, met of zonder ASC: de strengere ASC-regels gelden pas vanaf mei 2028 voor alle bedrijven.
MSC (wild gevangen vis): Niveau 1
Gedood op de manier die het makkelijkst is. De EU-wet geeft voor vissen alleen een algemene regel: vermijdbare pijn moet hun worden bespaard. Er is geen verdovingsplicht, dus wilde vis sterft meestal doordat hij in het net wordt geplet of stikt, in minuten of uren. De Nederlandse wet voegt alleen voor paling een verdovingsplicht toe. De kweekzalm zonder keurmerk in de winkel komt uit Noorwegen, waar verdoving verplicht is (niveau 2).
Meer hierover
Bronnen
- FishBase: schol (Pleuronectes platessa), hoogste gemelde leeftijd
- FishBase: tong (Solea solea), hoogste gemelde leeftijd
- FishBase: Atlantische haring (Clupea harengus), hoogste gemelde leeftijd
- CBS StatLine tabel 83622NED: Visserij en aquacultuur, hoeveelheid vis, schaal- en schelpdieren (jaarcijfers 2024, definitief)
- Akvakulturdriftsforskriften (FOR-2008-06-17-822), Noorse regels voor aquacultuur, par. 25, 31 en 34, zoals gelezen voor onze tabel van Noorwegen
- Verordening (EU) 2018/848, bijlage II deel II (veehouderij), oorspronkelijke tekst
- Wild gevangen: de vis leeft vrij tot hij gevangen wordt (onze eigen lezing)
- MSC Fisheries Standard v3.0 (geen welzijnsregel voor vangst of doden)
- Uitvoeringsverordening (EU) 2020/464, artikelen 2, 9, 22 en bijlagen I en II
- PLUS, productpagina Vis Marine zalmfilets: ASC-logo, zalm gekweekt in Noorwegen in open aquacultuur
- PLUS, productpagina Zalmfilet met huid 500 g: geen ASC, herkomst Noorwegen, gekweekt in de fjorden van Noorwegen
- ASC Farm Standard V1.0.1A2 (augustus 2026), indicatoren 4.1.1.12, 4.1.3.2 tot en met 4.1.3.6
- Besluit houders van dieren (Wettenbank BWBR0035217), artikelen 1.6, 1.11, 1.20, 2.2 tot en met 2.5, 2.12, 2.17, 2.28, 2.30-2.46, 2.50, 2.71, 5.1, 5.10 en 5.11
- Wet dieren art. 2.8 (lichamelijke ingrepen verboden, tenzij diergeneeskundig nodig of bij besluit aangewezen) met Besluit diergeneeskundigen art. 2.2 (pluimvee; de snavelbehandeling is vanaf 1 september 2018 uitgefaseerd en kan nu alleen nog onder de tijdelijke vrijstelling in Regeling diergeneeskundigen art. 7.3, die voor leghennen op 1 januari 2019 is geëindigd, zie stcrt), 2.3 (varkens: castratie, staart couperen tot 4 dagen, tanden slijpen tot 7 dagen, de laatste twee alleen als er verwondingen zijn gezien en andere maatregelen niet hielpen), 2.4 (runderen: onthoornen, neusring bij fokstieren), 2.7 (geen onnodige pijn)
- Verordening (EG) nr. 1/2005, bijlage I hoofdstuk V punten 1.2, 1.4, 2.1
- Forskrift om næringsmessig transport av dyr (FOR-2012-02-08-139), Noorse regels voor diertransport, zoals gelezen voor onze tabel van Noorwegen
- Fishcount-schattingen (geen welzijnsregel voor het doden van wild gevangen vis)
- Mood en Brooke 2024, wereldwijde aantallen wild gevangen vissen
- Dyrevelferdsloven (LOV-2009-06-19-97), Noorse dierenwelzijnswet, zoals gelezen voor onze tabel van Noorwegen
- Verordening (EG) nr. 1099/2009, artikel 4, lid 1 en artikel 4, lid 4 (verdovingsplicht voor zoogdieren en vogels); artikel 1, lid 1: voor vissen geldt alleen artikel 3, lid 1 (vermijdbare pijn, stress of lijden besparen), dus het EU-recht kent geen verdovingsplicht voor vissen
- Good Fish Foundation, methode van de VISwijzer (alleen duurzaamheid)