Eieren · Buiten
Hoe vaak zijn legkippen buiten?
Gangbaar: een gesloten stal. Alleen bij vrije uitloop en biologisch gaan de hennen naar buiten. Samen het verst: Beter Leven 2 sterren en Beter Leven 3 sterren. Zwakste: Eiercode 3: kooi (koloniehuisvesting) en Eiercode 2: scharrel.
Waarom het zo is
Eiercode 3 (verrijkte kooi) en 2 (scharrelstal) hebben geen buitenruimte. Code 1 (vrije uitloop) betekent elke dag overdag toegang tot een uitloop, met hooguit één hen per 4 m². Beter Leven 2 en 3 sterren geven elke dag minstens 8 uur vrije uitloop vanaf 10:00 uur.
Wat de keurmerken zeggen
| Norm | Niveau |
|---|---|
| Eiercode 3: kooi (koloniehuisvesting) | 1 Nooit. Een lichte stal is genoeg |
| Eiercode 2: scharrel | 1 Nooit. Een lichte stal is genoeg |
| Eiercode 1: vrije uitloop | 3-4 niveau 3 gegarandeerd (Een paar dagen per week); afhankelijk van de boerderij tot niveau 4 |
| Beter Leven 1 ster | 2 Nooit, maar het krijgt wel frisse lucht in de stal |
| Beter Leven 2 sterren | 4 Bijna elke dag |
| Beter Leven 3 sterren | 4 Bijna elke dag |
| EU-biologisch keurmerk, eiercode 0 (Skal) | 3-4 niveau 3 gegarandeerd (Een paar dagen per week); afhankelijk van de boerderij tot niveau 4 |
| EKO (Stichting EKO-keurmerk) | 3-4 niveau 3 gegarandeerd (Een paar dagen per week); afhankelijk van de boerderij tot niveau 4 |
| Demeter | 3-4 niveau 3 gegarandeerd (Een paar dagen per week); afhankelijk van de boerderij tot niveau 4 |
Hoe we de niveaus lezen
- Nooit. Een lichte stal is genoeg.
- Nooit, maar het krijgt wel frisse lucht in de stal.
- Een paar dagen per week.
- Bijna elke dag.
Niveau 1: Nooit. Een lichte stal is genoeg.
Geldt voor: Eiercode 3: kooi (koloniehuisvesting) en Eiercode 2: scharrel
Eieren uit de verrijkte kooi en scharreleieren: de kip komt nooit buiten. Ze leeft in een lichte maar gesloten stal.
Eiercodes 3 en 2 hebben geen buitenruimte: het Besluit houders van dieren en Richtlijn 1999/74/EG hebben geen regel over uitloop voor kooien of stallen. De Europese handelsnormen geven code 1 (vrije uitloop) een uitloop.
Niveau 2: Nooit, maar het krijgt wel frisse lucht in de stal.
Geldt voor: Beter Leven 1 ster
Beter Leven 1 ster heeft een overdekte uitloop, met frisse lucht maar zonder open hemel.
Beter Leven 1 ster: alleen overdekte uitloop. 2 sterren: de overdekte uitloop heeft de helft van de oppervlakte van de stalvloer, plus vrije uitloop.
Niveau 3: Een paar dagen per week.
Geldt voor: Eiercode 1: vrije uitloop, EU-biologisch keurmerk, eiercode 0 (Skal), EKO (Stichting EKO-keurmerk) en Demeter
Eieren met vrije uitloop (code 1), biologische, EKO- en Demeter-eieren: de kippen gaan naar buiten. Kippen met vrije uitloop hebben elke dag overdag toegang, maar de boer mag de uitloop voor een beperkte periode sluiten, dus code 1 loopt van 3 tot 4. Biologische kippen gaan naar buiten zodra de omstandigheden het toelaten. Ook biologisch, EKO en Demeter eisen een uitloop. Daarom is de wettelijke rij voor vrije uitloop hun ondergrens en lopen ook zij van 3 tot 4.
Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2465, bijlage II, punt 1, onder a: doorlopend toegang overdag tot open uitlopen, die een producent 's ochtends en voor een beperkte periode mag beperken. Punt 1, onder c: hooguit één kip per 4 m². EU-biologisch: doorlopend toegang overdag tot een buitenruimte zolang de omstandigheden het toelaten (Verordening (EU) 2018/848, bijlage II, 1.9.4.4(e)). Een regel met een voorbehoud voor het weer telt als 3.
Niveau 4: Bijna elke dag.
Geldt voor: Beter Leven 2 sterren en Beter Leven 3 sterren
Mogelijk bij sommige boerderijen, niet gegarandeerd: Eiercode 1: vrije uitloop, EU-biologisch keurmerk, eiercode 0 (Skal), EKO (Stichting EKO-keurmerk) en Demeter
Beter Leven 2 en 3 sterren: de kippen gaan elke dag naar buiten, minstens 8 uur vanaf 10:00 uur. Alleen bij een ophokplicht of vorst aan de rand van de uitloop mag de boer die sluiten.
Beter Leven 2 sterren VU1 en VU2, 3 sterren VU2 en VU6 (hooguit 2.500 kippen per hectare). Een ophokplicht bij vogelgriep en vorst zijn korte uitzonderingen en verlagen het niveau niet. Vrije uitloop (code 1) haalt dit niveau alleen in het gunstigste geval. Dat geldt ook voor biologische, EKO- en Demeter-eieren, omdat de rij voor vrije uitloop hun ondergrens is.
Bronnen
- Besluit houders van dieren (Wettenbank BWBR0035217), artikelen 1.6, 1.11, 1.20, 2.2 tot en met 2.5, 2.12, 2.17, 2.28, 2.30-2.46, 2.50, 2.71, 5.1, 5.10 en 5.11
- Richtlijn 1999/74/EG van de Raad (leghennen), artikel 4 en artikel 3
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2465 van de Commissie, handelsnormen voor eieren, bijlage II, punt 1
- Beter Leven, pagina over leghennen
- Beter Leven Leghennen 1 ster v3.2, 2 sterren v3.2, 3 sterren v2.2 (ZW, 1 november 2024)
- Verordening (EU) 2018/848, bijlage II deel II (veehouderij), oorspronkelijke tekst
- EKO: Normen Rundveezuivel (versie 15 oktober 2023), Aanvullende Normen Biologische Zuivel (De Natuurweide, 15 februari 2023), EKO Ambities (niet bindend)
- Internationale Demeter Biodynamic Standard (stand september 2025), paragrafen 6.3.5.1, 6.3.5.3, 6.3.5.4, 6.3.6.5, 6.3.10, bijlage 7
Meer hierover
- Alles over Eieren
- Hoe lang leven legkippen?
- Zien legkippen ooit hun moeder?
- Hoeveel ruimte heeft een legkip?
- Waar slapen en rusten legkippen?
- Wordt bij legkippen de snavel ingekort?
- Hoe lang worden legkippen vervoerd?
- Hoe worden legkippen gedood?
- Keurmerk: Eiercodes (kooi, scharrel, vrije uitloop)
- Keurmerk: Beter Leven (Dierenbescherming)
- Keurmerk: EU-biologisch (Skal)
- Keurmerk: EKO
- Keurmerk: Demeter
- Beter Leven (Dierenbescherming) vs EU-biologisch (Skal): Eieren
- Beter Leven (Dierenbescherming) vs EKO: Eieren
- Beter Leven (Dierenbescherming) vs Demeter: Eieren
- EU-biologisch (Skal) vs EKO: Eieren