Kip · Buiten
Gaan vleeskuikens naar buiten?
Gangbaar: een gesloten stal. Met 2 of 3 sterren of biologisch gaat een kuiken na vier weken naar buiten. Samen het verst: 5 normen, waaronder Beter Leven 2 sterren, Beter Leven 3 sterren en EU-biologisch keurmerk (Skal). Zwakste: 3 normen, waaronder Wettelijk minimum (Nederland en EU) en Beter Leven 1 ster.
Waarom het zo is
Volgens de wet heeft een vleeskuiken in de stal geen daglicht of afleidingsmateriaal nodig (pagina van Beter Leven). Beter Leven 1 ster eist een overdekte uitloop, maar bedrijven met uitstel hoeven die pas op 31 december 2028 te hebben. Een verpakking met 1 ster belooft die uitloop dus nog niet. Bij 2 en 3 sterren gaan de kuikens uiterlijk op dag 28 naar buiten, minstens 8 uur per dag. Biologisch geeft toegang tot buiten zodra dat praktisch kan en garandeert dat voor minstens een derde van het leven.
Wat de keurmerken zeggen
| Norm | Niveau |
|---|---|
| Wettelijk minimum (Nederland en EU) | 1 Nooit. Een lichte stal is genoeg |
| Beter Leven 1 ster | 1-2 niveau 1 gegarandeerd (Nooit. Een lichte stal is genoeg); afhankelijk van de boerderij tot niveau 2 |
| Beter Leven 2 sterren | 3 Een paar dagen per week |
| Beter Leven 3 sterren | 3 Een paar dagen per week |
| Beter voor Natuur & Boer Kip (Albert Heijn, bovenop 1 ster) | 1-2 niveau 1 gegarandeerd (Nooit. Een lichte stal is genoeg); afhankelijk van de boerderij tot niveau 2 |
| EU-biologisch keurmerk (Skal) | 3 Een paar dagen per week |
| EKO (Stichting EKO-keurmerk) | 3 Een paar dagen per week |
| Demeter | 3 Een paar dagen per week |
Hoe we de niveaus lezen
- Nooit. Een lichte stal is genoeg.
- Nooit, maar het krijgt wel frisse lucht in de stal.
- Een paar dagen per week.
- Bijna elke dag.
Niveau 1: Nooit. Een lichte stal is genoeg.
Geldt voor: Wettelijk minimum (Nederland en EU), Beter Leven 1 ster en Beter voor Natuur & Boer Kip (Albert Heijn, bovenop 1 ster)
Bij het wettelijk minimum hoeft een vleeskuiken nooit naar buiten. De stal hoeft zelfs geen daglicht te hebben. Een bedrijf met 1 ster dat nog uitstel heeft voor de overdekte uitloop, kan hier tot eind 2028 staan.
De pagina van Beter Leven: volgens de wet hoeft de vleeskuikenhouderij niet te voldoen aan eisen voor daglicht of afleidingsmateriaal. In het Besluit houders van dieren staat voor vleeskuikens geen regel over naar buiten gaan, dus de wet staat op dit niveau.
Niveau 2: Nooit, maar het krijgt wel frisse lucht in de stal.
Mogelijk bij sommige boerderijen, niet gegarandeerd: Beter Leven 1 ster en Beter voor Natuur & Boer Kip (Albert Heijn, bovenop 1 ster)
Beter Leven 1 ster geeft frisse lucht zonder hemel: een overdekte uitloop. Bedrijven met uitstel hoeven die pas op 31 december 2028 te hebben. Tot dan belooft een verpakking met 1 ster die uitloop dus niet, en telt 1 ster als 1 tot 2. Beter voor Natuur & Boer Kip bouwt voort op 1 ster en voegt geen regel voor buiten toe, dus dat telt hetzelfde.
De pagina van Beter Leven: kippen met 1 ster krijgen uiterlijk 31 december 2028 een overdekte uitloop. Een bedrijf kon uitstel van deze overgangsregel aanvragen tot 1 januari 2027. Die datum is de uiterste aanvraagdatum, en de uitloop moet er uiterlijk op 31 december 2028 staan. De overdekte uitloop geeft lucht en licht, maar geen open hemel en geen grond om buiten in te scharrelen. Het uitstel geldt alleen voor een deel van de bedrijven met 1 ster, na vertraging bij stikstofvergunningen. We beoordelen de regels zoals ze nu gelden, en een overgangsregel garandeert niets. Daarom telt 1 ster tot eind 2028 als 1 tot 2.
Niveau 3: Een paar dagen per week.
Geldt voor: Beter Leven 2 sterren, Beter Leven 3 sterren, EU-biologisch keurmerk (Skal), EKO (Stichting EKO-keurmerk) en Demeter
Beter Leven 2 en 3 sterren laten kippen elke dag naar buiten, uiterlijk vanaf dag 28, minstens 8 uur, tenzij vorst of slecht weer de openingen dichthoudt. Biologische, EKO- en Demeter-kippen mogen gegarandeerd op de meeste dagen naar buiten, gedurende minstens een derde van hun leven. Ook dat telt als dit niveau.
Beter Leven 2 sterren: 1 m² vrije uitloop per kip, 3 sterren: 2 m² (normen VU1, VU2, VU4, VU6). De uitloop mag dicht blijven bij temperaturen onder 0 graden en bij slecht weer zoals harde wind, dus de regel telt als 3. Een vleeskuiken van 2 sterren leeft minstens 56 dagen, dus het heeft minstens de helft van zijn leven toegang. EU-biologisch: doorlopend toegang overdag zodra dat praktisch kan en zolang de omstandigheden het toelaten, gegarandeerd voor minstens een derde van het leven (1.9.4.4(d), (e)), dus biologisch, EKO en Demeter staan op dit niveau. We lezen de geschreven regel, niet de dagen waarop de uitloop echt wordt gebruikt.
Bronnen
- Beter Leven, pagina over vleeskuikens
- Besluit houders van dieren (Wettenbank BWBR0035217), artikelen 1.6, 1.11, 1.20, 2.2 tot en met 2.5, 2.12, 2.17, 2.28, 2.30-2.46, 2.50, 2.71, 5.1, 5.10 en 5.11
- Beter Leven Vleeskuikens 1 ster v5.2, 2 sterren v2.2, 3 sterren v2.2 (ZW, geldig vanaf 2 januari 2023)
- Beter voor Natuur & Boer Kip 1.2 en Varken 1.1 (bovenop Beter Leven 1 ster)
- Verordening (EU) 2018/848, bijlage II deel II (veehouderij), oorspronkelijke tekst
- Internationale Demeter Biodynamic Standard (stand september 2025), paragrafen 6.3.5.1, 6.3.5.3, 6.3.5.4, 6.3.6.5, 6.3.10, bijlage 7
Meer hierover
- Alles over Kip
- Hoe lang leeft een vleeskuiken?
- Groeien vleeskuikens op met hun moeder?
- Hoeveel ruimte heeft een vleeskuiken?
- Waarop liggen vleeskuikens in de stal?
- Hoe lang worden vleeskuikens naar het slachthuis vervoerd?
- Hoe worden vleeskuikens gedood?
- Keurmerk: Wettelijk minimum
- Keurmerk: Beter Leven (Dierenbescherming)
- Keurmerk: Beter voor Natuur & Boer (Albert Heijn)
- Keurmerk: EU-biologisch (Skal)
- Keurmerk: EKO
- Keurmerk: Demeter
- Wettelijk minimum vs Beter Leven (Dierenbescherming): Kip
- Wettelijk minimum vs Beter voor Natuur & Boer (Albert Heijn): Kip
- Wettelijk minimum vs EU-biologisch (Skal): Kip
- Wettelijk minimum vs EKO: Kip