Varkensvlees · De dood
Hoe worden varkens geslacht?
Varkens worden verdoofd, meestal met gas, en angst is niet uitgesloten. Hetzelfde voor elk keurmerk: Verdoofd vóór het ontbloeden: toegestane methoden zijn onder meer elektrische verdoving en gas met meer dan 40 procent CO2.
Waarom het zo is
Het EU-recht noemt kooldioxide in hoge concentratie onder de toegestane methoden om varkens te verdoven. Geen varkensnorm die wij hebben gelezen stelt een criterium voor angst of pijn, dus geen enkele haalt een dood zonder angst. Wij vonden geen Nederlands cijfer over het aandeel varkens dat met gas wordt verdoofd.
Wat de keurmerken zeggen
Hoe we de niveaus lezen
- Het maakt me niet uit hoe het sterft.
- Het mag kort angst of pijn voelen als het snel gaat.
- Het mag geen pijn voelen, ook al is het van tevoren misschien bang.
- Het moet zonder angst en zonder pijn sterven en er niets van merken.
Niveau 2: Het mag kort angst of pijn voelen als het snel gaat.
Verdoofd vóór het ontbloeden: toegestane methoden zijn onder meer elektrische verdoving en gas met meer dan 40 procent CO2. Angst vóór en tijdens de verdoving is niet uitgesloten. Beter Leven eist verdoving in het slachthuis.
Verordening (EG) nr. 1099/2009, bijlage I, noemt kooldioxide in hoge concentratie. De slachthuisverklaring van Beter Leven zegt dat dieren pas worden ontbloed na afdoende verdoving (de CO2-regel staat er alleen voor pluimvee bij). In 2025 gebruikten de 5 grote Nederlandse varkensslachthuizen CO2-verdoving (antwoorden van de minister aan de Tweede Kamer, april 2026). Voor andere hoefdieren is CO2 niet toegestaan. De NVWA voegt toe dat bij varkens soms een penschiettoestel wordt gebruikt.
Video's
Let op: deze video toont beelden die sommige mensen schokkend vinden.
Geheime beelden: het dierenleed achter het Beter Leven keurmerkBOOS, 60 minHeimelijke beelden uit varkensstallen met het Beter Leven keurmerk, met reacties van de NVWA en de betrokken partijen.
Is echt vlees eten zonder dierenleed binnen handbereik? (Tegenlicht)VPRO Tegenlicht, 26 minKweekvlees tegenover de intensieve veehouderij; de aflevering is oorspronkelijk uit 2018 en staat nu opnieuw online.
Bronnen
- Verordening (EG) nr. 1099/2009, artikel 4, lid 1 en artikel 4, lid 4 (verdovingsplicht voor zoogdieren en vogels); artikel 1, lid 1: voor vissen geldt alleen artikel 3, lid 1 (vermijdbare pijn, stress of lijden besparen), dus het EU-recht kent geen verdovingsplicht voor vissen
- Beter Leven slachterij: Verklaring verdoofd slachten v2.0 (8 maart 2024) en de documenten Zelfevaluatie slachterij (juli 2023)
- Tweede Kamer, Kamerstuk 36915-XIV nr. 6 (antwoorden op de landbouwbegroting 2026, gepubliceerd op 23 april 2026), vragen 111 tot en met 114 over de verdovingsmethoden in 2025
- NVWA-BuRO, Risicobeoordeling Roodvlees- en Grofwildketen 2024, hoofdstuk 10 Dierenwelzijn slachthuis, paragraaf 10.1.1.1
- Verordening (EU) 2018/848, bijlage II deel II (veehouderij), oorspronkelijke tekst
- Internationale Demeter Biodynamic Standard (stand september 2025), paragrafen 6.3.5.1, 6.3.5.3, 6.3.5.4, 6.3.6.5, 6.3.10, bijlage 7
Meer hierover
- Alles over Varkensvlees
- Hoe lang leven mestvarkens?
- Hoe lang blijven biggen bij de zeug?
- Hoeveel ruimte heeft een mestvarken?
- Waarop liggen varkens in de stal?
- Gaan varkens naar buiten?
- Worden bij varkens de staarten gecoupeerd?
- Hoe lang worden varkens vervoerd?
- Keurmerk: Wettelijk minimum
- Keurmerk: Beter Leven (Dierenbescherming)
- Keurmerk: Beter voor Natuur & Boer (Albert Heijn)
- Keurmerk: EU-biologisch (Skal)
- Keurmerk: EKO
- Keurmerk: Demeter
- Wettelijk minimum vs Beter Leven (Dierenbescherming): Varkensvlees
- Wettelijk minimum vs Beter voor Natuur & Boer (Albert Heijn): Varkensvlees
- Wettelijk minimum vs EU-biologisch (Skal): Varkensvlees
- Wettelijk minimum vs EKO: Varkensvlees