Hoe leeft mijn eten?
Nederland
NLEN

Rundvlees · Ingrepen

Worden runderen onthoornd?

Laatst bijgewerkt: november 2026

Gangbaar: volgens de wet mag een houder kalveren jonger dan 4 weken zelf onthoornen, zonder dierenarts. Samen het verst: 6 normen, waaronder Beter Leven 1 ster, Beter Leven 2 sterren en Beter Leven 3 sterren. Zwakste: 5 normen, waaronder Wettelijk minimum (Nederland en EU) en Kalfsvlees volgens het wettelijk minimum voor kalveren (Nederland en EU).

Waarom het zo is

De Nederlandse wet staat toe dat een houder kalveren jonger dan 4 weken zelf onthoornt, zonder dierenarts. Later mag het alleen op aanwijzing van een dierenarts onder plaatselijke anesthesie (Besluit houders van dieren art. 2.28). Beter Leven staat het alleen toe onder 2 maanden met anesthesie en 3 dagen pijnstilling, en verbiedt staart couperen en brandmerken. Castratie moet onder anesthesie gebeuren. Bij kalfsvlees zeggen de documenten van Beter Leven voor kalveren niets over onthoornen, castratie of staart couperen, dus de wettelijke regel geldt.

Wat de keurmerken zeggen

NormNiveau
Wettelijk minimum (Nederland en EU)1 Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt
Beter Leven 1 ster2 Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden
Beter Leven 2 sterren2 Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden
Beter Leven 3 sterren2 Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden
EU-biologisch keurmerk (Skal)2 Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden
EKO (Stichting EKO-keurmerk)2 Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden
Demeter2 Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden
Kalfsvlees volgens het wettelijk minimum voor kalveren (Nederland en EU)1 Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt
Kalfsvlees met Beter Leven 1 ster1 Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt
Kalfsvlees met Beter Leven 2 sterren1 Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt
Kalfsvlees met Beter Leven 3 sterren1 Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt
Hoe we de niveaus lezen
  1. Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt.
  2. Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden.
  3. Alleen als een bepaald dier zelf behandeld moet worden.
  4. Nooit. Het dier houdt alles wat het bij de geboorte heeft meegekregen.

Niveau 1: Altijd, als dat het houden van de dieren makkelijker maakt.

Geldt voor: Wettelijk minimum (Nederland en EU), Kalfsvlees volgens het wettelijk minimum voor kalveren (Nederland en EU), Kalfsvlees met Beter Leven 1 ster, Kalfsvlees met Beter Leven 2 sterren en Kalfsvlees met Beter Leven 3 sterren

Altijd, als het houden makkelijker wordt: de Nederlandse wet staat onthoornen van runderen zonder voorwaarde toe, en een neusring bij fokstieren. Andere ingrepen vragen een diergeneeskundige reden. Bij kalfsvlees zeggen de drie documenten van Beter Leven voor kalveren niets over onthoornen of castreren, dus elke norm voor kalfsvlees krijgt de wettelijke waarde.

Besluit diergeneeskundigen, art. 2.4, en Wet dieren, art. 2.8. Dit is het wettelijk minimum. Voor kalfsvlees doorzochten we de documenten voor kalveren op onthoornen, castreren en staart couperen en vonden niets. Vleeskalveren zijn jong en worden meestal in groepen gehouden. We vonden geen cijfer over hoeveel er worden onthoornd.

Niveau 2: Alleen als de dieren zich er anders mee kunnen verwonden.

Geldt voor: Beter Leven 1 ster, Beter Leven 2 sterren, Beter Leven 3 sterren, EU-biologisch keurmerk (Skal), EKO (Stichting EKO-keurmerk) en Demeter

Alleen als de dieren elkaar anders kunnen verwonden. Beter Leven staat onthoornen alleen toe onder de leeftijd van 2 maanden met anesthesie en 3 dagen pijnstilling, en castratie onder anesthesie. EU-biologisch en EKO staan onthoornen per geval toe met anesthesie en pijnstilling, en castratie onder dezelfde voorwaarde. Demeter staat castratie van kalveren toe. Geen enkele norm voor kalfsvlees haalt dit niveau.

Verordening (EU) 2018/848, bijlage II, 1.7.8 en 1.7.9. We vonden geen EKO-norm voor rundvlees, dus EKO volgt EU-biologisch. Beter Leven-normen G10, G11, G12, G12C, G12D, G13A: staart couperen en brandmerken zijn verboden. Bij 3 sterren verbiedt G12AB ook het onthoornen van gehoornde rassen, maar pas vanaf 1 januari 2027, en castratie blijft toegestaan. Demeter verbiedt onthoornen, maar kent een vaste ontheffing, en staat castratie toe voor gezondheid, welzijn of hygiëne (paragraaf 6.3.5.1 en bijlage 6). EU-biologisch voegt de anesthesie toe. Een regel die alleen anesthesie eist, telt als 2. Voor kalfsvlees heeft geen enkele norm hierover een geschreven regel.

Bronnen

Meer hierover