Rundvlees · Ligplek
Waarop liggen vleesrunderen?
Gangbaar: een vloer met strooisel van stro bij Beter Leven en biologisch. Samen het verst: 7 normen, waaronder Beter Leven 1 ster, Beter Leven 2 sterren en Beter Leven 3 sterren. Zwakste: 4 normen, waaronder Wettelijk minimum (Nederland en EU) en Kalfsvlees volgens het wettelijk minimum voor kalveren (Nederland en EU).
Waarom het zo is
Beter Leven eist genoeg stro zodat alle runderen droog en schoon liggen, en verbiedt aanbinden. EU-biologisch eist een vaste ligplek met ruim stro. De Nederlandse wet heeft geen regel over waar volwassen runderen liggen. Bij kalfsvlees eist de wet alleen strooisel voor kalveren jonger dan twee weken. Beter Leven 1 en 2 sterren eisen een vloer met strooisel of rubber alleen in nieuwe gebouwen en vanaf 2030 overal. 3 sterren eisen overal stro.
Wat de keurmerken zeggen
| Norm | Niveau |
|---|---|
| Wettelijk minimum (Nederland en EU) | 1 Een eenvoudige, droge, redelijk schone plek |
| Beter Leven 1 ster | 3 Een droge, zachte plek met stro |
| Beter Leven 2 sterren | 3 Een droge, zachte plek met stro |
| Beter Leven 3 sterren | 3 Een droge, zachte plek met stro |
| EU-biologisch keurmerk (Skal) | 3 Een droge, zachte plek met stro |
| EKO (Stichting EKO-keurmerk) | 3 Een droge, zachte plek met stro |
| Demeter | 3 Een droge, zachte plek met stro |
| Kalfsvlees volgens het wettelijk minimum voor kalveren (Nederland en EU) | 1 Een eenvoudige, droge, redelijk schone plek |
| Kalfsvlees met Beter Leven 1 ster | 1-2 niveau 1 gegarandeerd (Een eenvoudige, droge, redelijk schone plek); afhankelijk van de boerderij tot niveau 2 |
| Kalfsvlees met Beter Leven 2 sterren | 1-2 niveau 1 gegarandeerd (Een eenvoudige, droge, redelijk schone plek); afhankelijk van de boerderij tot niveau 2 |
| Kalfsvlees met Beter Leven 3 sterren | 3 Een droge, zachte plek met stro |
Hoe we de niveaus lezen
- Een eenvoudige, droge, redelijk schone plek.
- Een droge, schone plek die niet drukt of schuurt.
- Een droge, zachte plek met stro.
- Meerdere droge, zachte plekken met stro, zodat het kan kiezen.
Niveau 1: Een eenvoudige, droge, redelijk schone plek.
Geldt voor: Wettelijk minimum (Nederland en EU), Kalfsvlees volgens het wettelijk minimum voor kalveren (Nederland en EU), Kalfsvlees met Beter Leven 1 ster en Kalfsvlees met Beter Leven 2 sterren
Een eenvoudige, droge, redelijk schone plek. Het wettelijk minimum ligt hier: de Nederlandse wet heeft geen regel over de ligplek van volwassen runderen, en een wet die zwijgt telt als 1. Bij kalfsvlees moet volgens de wet de vloer van kalveren jonger dan twee weken zijn ingestrooid, en oudere kalveren hebben een ligplek nodig met stro, een kunststof mat, houten latten of een rubber toplaag, minstens 0,5 m² per kalf tot 3 maanden en 0,7 m² daarna. Beter Leven 1 en 2 sterren beginnen op dit niveau.
Het Besluit houders van dieren vraagt om passende, hygiënische huisvesting (art. 1.7) en vloeren die geen letsel of pijn veroorzaken (art. 1.8), maar zegt niets over waar volwassen runderen liggen. Voor kalfsvlees: Besluit houders van dieren, art. 2.36. Beter Leven 1 ster eist een ingestrooide of met rubber bedekte vloer alleen in stallen die na 1 december 2022 zijn gebouwd of verbouwd, en vanaf 1 januari 2030 op alle bedrijven. Bij 2 sterren geldt hetzelfde voor minstens de helft van de vloer (H07, H07a). Tot die tijd garandeert het keurmerk wat de wet al eist.
Niveau 2: Een droge, schone plek die niet drukt of schuurt.
Mogelijk bij sommige boerderijen, niet gegarandeerd: Kalfsvlees met Beter Leven 1 ster en Kalfsvlees met Beter Leven 2 sterren
Een droge, schone plek die niet drukt of schuurt: voor rundvlees zou dat rubber zijn of een stevig bed zonder stro. Geen enkele norm voor rundvlees staat op dit niveau. Bij kalfsvlees geven Beter Leven 1 en 2 sterren een ingestrooide of rubberen vloer in stallen die sinds december 2022 zijn gebouwd of verbouwd en op alle bedrijven vanaf 2030. Oudere stallen mogen wachten, dus deze normen lopen van 1 tot 2 en tellen als 1.
Zowel Beter Leven als de biologische regels geven stro, en dat is niveau 3. Voor kalfsvlees: normen H07 en H07a. De overgang voor oudere stallen bepaalt de ondergrens van het bereik. De cellen moeten in 2030 opnieuw worden bekeken.
Niveau 3: Een droge, zachte plek met stro.
Geldt voor: Beter Leven 1 ster, Beter Leven 2 sterren, Beter Leven 3 sterren, EU-biologisch keurmerk (Skal), EKO (Stichting EKO-keurmerk), Demeter en Kalfsvlees met Beter Leven 3 sterren
Een droge, zachte plek met stro: Beter Leven eist genoeg stro of vergelijkbaar natuurlijk strooisel, zodat alle runderen droog en schoon liggen (norm H06A1). EU-biologisch eist een dichte ligruimte zonder roosters, met ruim stro. Bij kalfsvlees eist Beter Leven 3 sterren een vloer die overal is ingestrooid met stro of een vergelijkbaar materiaal.
Norm H06A2 voegt toe dat minder dan de helft van de runderen binnen bevuild mag zijn. EU-biologisch: Verordening (EU) 2018/848, bijlage II, 1.9.1.2. Demeter verbiedt vloeren met alleen roosters op meer dan de helft van het oppervlak (6.3.5.1). Bij kalfsvlees kent norm H07 voor 3 sterren geen overgangsperiode.
Wat open blijft
De wet telt als 1: het Besluit houders van dieren heeft geen regel over de ligplek van volwassen runderen.
Bronnen
- Besluit houders van dieren (Wettenbank BWBR0035217), artikelen 1.6, 1.11, 1.20, 2.2 tot en met 2.5, 2.12, 2.17, 2.28, 2.30-2.46, 2.50, 2.71, 5.1, 5.10 en 5.11
- Beter Leven Kalveren 1 ster v2.0, 2 ster v2.0, 3 ster v1.0 (ZW, 1 december 2022)
- Beter Leven Runderen 1 ster v2.2, 2 sterren v2.2, 3 sterren v1.2 (ZW, 1 september 2024)
- Verordening (EU) 2018/848, bijlage II deel II (veehouderij), oorspronkelijke tekst
- Internationale Demeter Biodynamic Standard (stand september 2025), paragrafen 6.3.5.1, 6.3.5.3, 6.3.5.4, 6.3.6.5, 6.3.10, bijlage 7
Meer hierover
- Alles over Rundvlees
- Hoe lang leven vleesstieren?
- Hoe lang blijven kalveren bij hun moeder?
- Hoeveel ruimte heeft een vleesstier?
- Komen vleesrunderen in de wei?
- Worden runderen onthoornd?
- Hoe lang worden runderen naar het slachthuis vervoerd?
- Hoe worden runderen geslacht?
- Keurmerk: Wettelijk minimum
- Keurmerk: Beter Leven (Dierenbescherming)
- Keurmerk: EU-biologisch (Skal)
- Keurmerk: EKO
- Keurmerk: Demeter
- Wettelijk minimum vs Beter Leven (Dierenbescherming): Rundvlees
- Wettelijk minimum vs EU-biologisch (Skal): Rundvlees
- Wettelijk minimum vs EKO: Rundvlees
- Wettelijk minimum vs Demeter: Rundvlees