Vergelijkingen
Wettelijk minimum vs EU-biologisch (Skal): Zuivel
Wettelijk minimum en EU-biologisch (Skal) vergeleken voor zuivel: van de 8 vragen is Wettelijk minimum bij geen enkele hoger, EU-biologisch (Skal) bij 3, en bij 5 zijn ze gelijk. Het gegarandeerde niveau wordt vergeleken.
| Vraag | Wettelijk minimum | EU-biologisch (Skal) | Resultaat |
|---|---|---|---|
| Levensduur | 2 | 2 | gelijk |
| Moeder en jong | 1 | 1 | gelijk |
| Bewegingsvrijheid | 1 | 1-2 | hetzelfde gegarandeerde niveau, bereik verschilt |
| Ligplek | 1 | 3 | hoger: EU-biologisch (Skal) |
| Buiten | 1 | 3 | hoger: EU-biologisch (Skal) |
| Ingrepen | 1 | 2 | hoger: EU-biologisch (Skal) |
| De laatste reis | 1 | 1 | gelijk |
| De dood | 2 | 2 | gelijk |
Niveau 1 is het laagste. Hoe hoger het niveau, hoe meer het dier krijgt. Een bereik zoals 2-3 betekent dat onze bronnen geen eenduidig niveau geven.
Waar de twee verschillen
Bewegingsvrijheid
Wettelijk minimum: Niveau 1
Het wettelijk minimum blijft op dit niveau. De Nederlandse wet staat toe dat een koe wordt vastgebonden, zolang ze genoeg ruimte heeft voor haar behoeften. EU-biologisch, EKO en Demeter staan kleine bedrijven toe koeien vast te binden, daarom beginnen ze op dit niveau.
EU-biologisch (Skal): Niveau 1 tot 2
Afhankelijk van de boerderij niveau 1 tot 2. Alleen niveau 1 is gegarandeerd (Opstaan en weer gaan liggen).
Ligplek
Wettelijk minimum: Niveau 1
Een eenvoudige, droge plek. Het wettelijk minimum staat hier: de Nederlandse wet heeft geen regel over de ligplek van volwassen runderen, en een wet die zwijgt telt als 1.
EU-biologisch (Skal): Niveau 3
EU-biologisch, EKO en Demeter: een dichte ligruimte zonder roosters, met ruim stro.
Buiten
Wettelijk minimum: Niveau 1
Volgens de Nederlandse wet hoeft een melkkoe helemaal niet naar buiten.
EU-biologisch (Skal): Niveau 3
Beter Leven, biologisch, EKO en Demeter: koeien grazen een deel van het jaar. Beter Leven 1 ster: minstens 120 dagen per jaar 6 uur per dag in de wei, 2 sterren 150 dagen 8 uur, 3 sterren 180 dagen 8 uur. PlanetProof: ook minstens 120 dagen van 6 uur, of 120 dagen met samen 720 uur.
Ingrepen
Wettelijk minimum: Niveau 1
Volgens de Nederlandse wet mag onthoornen zonder diergeneeskundige noodzaak: een houder mag het zelf doen bij kalveren jonger dan 4 weken. PlanetProof voegt geen eigen regel over onthoornen toe.
EU-biologisch (Skal): Niveau 2
Alleen als de dieren elkaar anders kunnen verwonden. Beter Leven en EKO staan het onthoornen van elk kalf toe, maar alleen met anesthesie en pijnstilling. EU-biologisch staat het per geval toe onder dezelfde voorwaarde. Demeter begint op dit niveau.
Prijzen
| Norm | doorsnee | spreiding | Waar de prijs voor geldt |
|---|---|---|---|
| Wettelijk minimum (Nederland en EU) | € 1,29 per liter | halfvolle melk, geen keurmerk genoemd op de productpagina, n=1, gezien op 22.11.2026 PLUS (Halfvolle melk 1 L) | |
| EU-biologisch keurmerk (Skal) | € 1,79 per liter | biologische halfvolle melk, n=2, gezien op 22.11.2026 Jumbo (Arla Bio Halfvolle Melk 1 L), PLUS (Arla Bio halfvolle melk 1 L) |
Meer hierover
Bronnen
- Besluit houders van dieren (Wettenbank BWBR0035217), artikelen 1.6, 1.11, 1.20, 2.2 tot en met 2.5, 2.12, 2.17, 2.28, 2.30-2.46, 2.50, 2.71, 5.1, 5.10 en 5.11
- Beter Leven Melkrund 1 ster v2.1, 2 sterren v1.1, 3 sterren v2.1 (ZW, 3 februari 2025)
- Rijksoverheid, nieuwsbericht van 11 september 2026, “Dierenwelzijn in de veehouderij naar een hoger niveau”
- Verordening (EU) 2018/848, bijlage II deel II (veehouderij), oorspronkelijke tekst
- Internationale Demeter Biodynamic Standard (stand september 2025), paragrafen 6.3.5.1, 6.3.5.3, 6.3.5.4, 6.3.6.5, 6.3.10, bijlage 7
- On the way to PlanetProof Melk, criteria M.3.0 (SMK, geldig vanaf 1 januari 2025, update van juni 2026 met besluiten tot 18 juni 2026), criteria 4.1, 4.9, 4.11, 4.13, 4.14, 4.17.1 en bijlage 2 (sectorafspraken)
- Uitvoeringsverordening (EU) 2020/464, artikelen 2, 9, 22 en bijlagen I en II
- EKO: Normen Rundveezuivel (versie 15 oktober 2023), Aanvullende Normen Biologische Zuivel (De Natuurweide, 15 februari 2023), EKO Ambities (niet bindend)
- Beter Leven, pagina over melkkoeien
- Wet dieren art. 2.8 (lichamelijke ingrepen verboden, tenzij diergeneeskundig nodig of bij besluit aangewezen) met Besluit diergeneeskundigen art. 2.2 (pluimvee; de snavelbehandeling is vanaf 1 september 2018 uitgefaseerd en kan nu alleen nog onder de tijdelijke vrijstelling in Regeling diergeneeskundigen art. 7.3, die voor leghennen op 1 januari 2019 is geëindigd, zie stcrt), 2.3 (varkens: castratie, staart couperen tot 4 dagen, tanden slijpen tot 7 dagen, de laatste twee alleen als er verwondingen zijn gezien en andere maatregelen niet hielpen), 2.4 (runderen: onthoornen, neusring bij fokstieren), 2.7 (geen onnodige pijn)
- Rijksoverheid, dierenwelzijn bij productiedieren