Zuivel · Buiten
Mogen melkkoeien in de wei grazen?
Gangbaar: een deel van het jaar weidegang, bij gangbare bedrijven naar eigen keuze. Samen het verst: 8 normen, waaronder Beter Leven 1 ster, Beter Leven 2 sterren en Beter Leven 3 sterren. Zwakste: Wettelijk minimum (Nederland en EU).
Waarom het zo is
De Nederlandse wet eist geen weidegang of toegang tot buiten voor melkkoeien. Beter Leven eist 120 dagen met 6 uur bij 1 ster, 150 dagen met 8 uur bij 2 sterren en 180 dagen met 8 uur bij 3 sterren. Geen keurmerk dat wij hebben gelezen belooft weidegang bijna elke dag.
Wat de keurmerken zeggen
| Norm | Niveau |
|---|---|
| Wettelijk minimum (Nederland en EU) | 1 Nooit. Een lichte stal is genoeg |
| Beter Leven 1 ster | 3 Een paar dagen per week |
| Beter Leven 2 sterren | 3 Een paar dagen per week |
| Beter Leven 3 sterren | 3 Een paar dagen per week |
| PlanetProof / On the way to PlanetProof | 3 Een paar dagen per week |
| EU-biologisch keurmerk (Skal) | 3 Een paar dagen per week |
| EKO-zuivel (EU-biologisch plus Aanvullende Normen Zuivel) | 3 Een paar dagen per week |
| Demeter | 3 Een paar dagen per week |
| Demeter met de plusmodule Kalfjes bij de koe (vrijwillig) | 3 Een paar dagen per week |
Hoe we de niveaus lezen
- Nooit. Een lichte stal is genoeg.
- Nooit, maar het krijgt wel frisse lucht in de stal.
- Een paar dagen per week.
- Bijna elke dag.
Niveau 1: Nooit. Een lichte stal is genoeg.
Geldt voor: Wettelijk minimum (Nederland en EU)
Volgens de Nederlandse wet hoeft een melkkoe helemaal niet naar buiten.
De pagina van Beter Leven: “Voor gangbare bedrijven is weidegang niet verplicht.” Het Besluit houders van dieren heeft geen artikel dat weidegang, een uitloop of toegang tot buiten voor runderen verplicht stelt. Daarom staat de wet op dit niveau.
Niveau 3: Een paar dagen per week.
Geldt voor: Beter Leven 1 ster, Beter Leven 2 sterren, Beter Leven 3 sterren, PlanetProof / On the way to PlanetProof, EU-biologisch keurmerk (Skal), EKO-zuivel (EU-biologisch plus Aanvullende Normen Zuivel), Demeter en Demeter met de plusmodule Kalfjes bij de koe (vrijwillig)
Beter Leven, biologisch, EKO en Demeter: koeien grazen een deel van het jaar. Beter Leven 1 ster: minstens 120 dagen per jaar 6 uur per dag in de wei, 2 sterren 150 dagen 8 uur, 3 sterren 180 dagen 8 uur. PlanetProof: ook minstens 120 dagen van 6 uur, of 120 dagen met samen 720 uur.
Cijfers van de pagina van Beter Leven over melkkoeien. EU-biologisch: permanent toegang tot de wei zolang de omstandigheden dat toelaten (1.4.2, 1.7.3). EKO: gemiddeld 8 uur per dag van 15 april tot 15 oktober (1.1.1). Een graasseizoen van deze lengte telt als niveau 3. On the way to PlanetProof Melk M.3.0, criterium 4.13: elke melkkoe krijgt minstens 120 dagen 6 uur weidegang, of flexibele weidegang van minstens 120 dagen en 720 uur. Jongvee krijgt minstens 100 dagen weidegang in de eerste twee levensjaren (4.14).
Wat open blijft
PlanetProof: minstens 120 dagen van 6 uur in de wei (criterium 4.13), een weideseizoen, dus niveau 3. On the way to PlanetProof is vooral een milieukeurmerk. Dierenwelzijn is een kleiner deel van de regels.
Bronnen
- Beter Leven, pagina over melkkoeien
- Besluit houders van dieren (Wettenbank BWBR0035217), artikelen 1.6, 1.11, 1.20, 2.2 tot en met 2.5, 2.12, 2.17, 2.28, 2.30-2.46, 2.50, 2.71, 5.1, 5.10 en 5.11
- On the way to PlanetProof Melk, criteria M.3.0 (SMK, geldig vanaf 1 januari 2025, update van juni 2026 met besluiten tot 18 juni 2026), criteria 4.1, 4.9, 4.11, 4.13, 4.14, 4.17.1 en bijlage 2 (sectorafspraken)
- Beter Leven Melkrund 1 ster v2.1, 2 sterren v1.1, 3 sterren v2.1 (ZW, 3 februari 2025)
- Verordening (EU) 2018/848, bijlage II deel II (veehouderij), oorspronkelijke tekst
- EKO: Normen Rundveezuivel (versie 15 oktober 2023), Aanvullende Normen Biologische Zuivel (De Natuurweide, 15 februari 2023), EKO Ambities (niet bindend)
- Internationale Demeter Biodynamic Standard (stand september 2025), paragrafen 6.3.5.1, 6.3.5.3, 6.3.5.4, 6.3.6.5, 6.3.10, bijlage 7
Meer hierover
- Alles over Zuivel
- Hoe lang leven melkkoeien?
- Worden kalveren van hun moeder gescheiden?
- Hoeveel ruimte hebben melkkoeien?
- Waarop liggen melkkoeien?
- Worden bij melkkoeien de hoorns verwijderd?
- Hoe lang worden koeien vervoerd?
- Hoe worden melkkoeien geslacht?
- Keurmerk: Wettelijk minimum
- Keurmerk: Beter Leven (Dierenbescherming)
- Keurmerk: PlanetProof / On the way to PlanetProof
- Keurmerk: EU-biologisch (Skal)
- Keurmerk: EKO
- Keurmerk: Demeter
- Wettelijk minimum vs Beter Leven (Dierenbescherming): Zuivel
- Wettelijk minimum vs EU-biologisch (Skal): Zuivel
- Wettelijk minimum vs EKO: Zuivel
- Wettelijk minimum vs Demeter: Zuivel